Gedurfd aanbesteden leidt tot 60 hectare nieuwe natuur

  • |

In opdracht van de provincie Zuid-Holland is in de Leenheerengorzenpolder en de Buitengorzen ruim 60 hectare (water)natuur aangelegd. Met de inrichting van dit gebied vergroot de provincie het areaal zeldzame zoetwatergetijdennatuur en komt er een mooie wandelroute bij. Tijdens de feestelijke opening op 6 oktober 2017 in Goudswaard vroegen we projectleider Ronald Broekhuizen van RPS naar zijn ervaringen met dit project.

Gedurfd aanbesteden leidt tot 60 hectare nieuwe natuur

Impressie van het nieuwe gebied.

De Spuimonding is het gebied waar de rivier het Spui het Haringvliet in stroomt. Waar de provincie Zuid-Holland in 2014 aan de westkant van het Spui al een intergetijde natuurgebied inrichtte, was het daarna de beurt aan de oostelijke oever. Begin 2017 is in opdracht van de provincie Zuid-Holland gestart met de aanleg van een waterrijk natuurgebied aan de Spui. Zowel in de Leenheerengorzenpolder als in de Buitengorzen zijn er kreken, geulen en waterpoelen gegraven. Ook is er een vogeluitkijkpunt, parkeerplaats en wandelpad bijgekomen. Niet alleen prettig om in te recreëren, maar ook aantrekkelijk voor echte deltavogels en dieren als de lepelaar, kluut, grutto, bever en noordse woelmuis.

Kade in de Buitengorzen.

Samen met RPS en in nauw overleg met haar omgeving (Rijkswaterstaat, gemeente Korendijk, Waterschap Hollandse Delta, Natuurmonumenten en bewoners) is in krap zes maanden tijd de schakel tussen het Spui en het Haringvliet aangelegd. De keuze van de provincie om dit project via een geïntegreerd contract op basis van UAV-GC uit te voeren getuigt van lef.

“Het werken met zo’n contract is voor een puur natuurinrichtingsproject zoals dit zeker een progressieve aanpak. Vaak wordt voor dit type projecten gekozen voor een traditionele manier van contracteren met een RAW-bestek. Het was daarom belangrijk van meet af aan samen met de opdrachtgever nauwlettend de projectrisico’s in beeld te brengen. Indien nodig voerden we ook aanvullende vooronderzoeken uit om de risico’s te kunnen beheersen. Na een geslaagde aanbestedingsprocedure kon aannemer Van de Herik onder toezicht van RPS aan de slag.”

Het ontgraven van een natuurvriendelijke oever in de Leenheerengorzenpolder.

Wat waren de belangrijkste succesfactoren in het proces?
“Het klink als een open deur, maar de belangrijkste succesfactor van dit project is de open en oprechte communicatie gedurende alle fases. Niet alleen met de opdrachtgever, ook met de omgeving, de aannemer en de andere stakeholders. Daarnaast hadden we een goede sturing op de risico’s door het opstellen en voortdurend blijven actualiseren van het risicodossier. Verder heeft het slim aanbesteden met het inzetten van bouwstenen zijn meerwaarde bewezen. Zo konden we het voor dit project beschikbare budget maximaal benutten.”

Was er in dit project sprake van een duurzame aanpak ?
“Efficiënt omgaan met de grondstromen was de belangrijkste opgave binnen dit project dat voornamelijk bestaat uit grondverzet. In de aanbesteding hebben we gestuurd op mogelijk hergebruik van de vrijkomende grond, zoals dijkenklei. Dit viel in de uitvoering tegen. De kwaliteit van de klei en de winbaarheid daarvan bleek minder dat de vooronderzoeken deden vermoeden. We hebben, in nauwe samenwerking met de aannemer, het project daarna zodanig omgebogen dat een gesloten grondbalans konden bereiken. Alle vrijkomende grond is dus in het project zelf gebruikt.”

“Daarbij was de doelstelling om de vrijkomende grond zo optimaal mogelijk in te zetten in dienst van de natuurdoelen. Een goed voorbeeld hiervan is het aanleggen van een ‘borstwering’ in de vorm van een lage kade. Hierdoor kun je beschut door het gebied wandelen zonder dat je de aanwezige broedvogels verstoort.”

Matras van wiepen als voorbereiding op de oeverbescherming bij de monding van de kreek bij het Spui.

Wat maakte dit voor jou zo’n aansprekend project?
“Voor mij was dit een nieuw en tamelijk progressieve vorm van contracteren en aanbesteden van een natuurinrichtingsproject. Daarnaast voelde het als een voorrecht om te mogen werken in zo’n dynamische, weidse en mooie omgeving als de Hoeksche Waard. Heel erg fijn was het snelle ‘natuurresultaat’ direct na het realiseren van de werkzaamheden.”

Kun je daar eens een voorbeeld van geven?
“Begin mei heeft de aannemer de aansluiting van de kreek op het Spui gerealiseerd waardoor het gebied onder getijde invloed kwam te staan. Vier dagen later kregen we al een juichend mailtje van een lokale natuurkenner waarin hij sprak van een droomstart.
Heel veel ‘echte’ deltasoorten waarvan we hoopten dat deze zich hier zouden vestigen hadden het gebied al binnen enkele dagen gevonden.”

Welke soorten dan?
Voor de kenners: Bontbekplevieren, Kleine Plevier, Goudplevier, Zilverplevier, Bonte Strandloper, Kanoet, Krombekstrandloper, Kleine Strandloper, Temminck's Strandloper, Groenpootruiter, Bosruiter, Tureluur, Witgat en waarschijnlijk vergeet ik er nog één.”

Oeverbescherming bij de monding van de kreek bij het Spui.

Wat zijn leerpunten geweest?
“We hebben met dit project geleerd dat het, ook in natuurinrichting, loont om een opdrachtnemer zo veel mogelijk ruimte te geven in het opstellen van het ontwerp, het aanvragen van de vergunningen en het slim uitdenken van de uitvoeringswijze. Met de ervaring die we op dit project hebben opgedaan, durven we de markt in een volgend project nog meer vrijheid te geven met slimme en kwalitatief hoogwaardige oplossingen te komen.”

“Door de hoeveelheid inhoudelijk engineeringswerk zo ver mogelijk te beperken, kunnen we bovendien nog meer focus leggen op het selecteren van de meest geschikte opdrachtnemer voor een project via een uitgekiende aanbestedingsprocedure.”

Wat zou je andere opdrachtgevers voor tips willen meegegeven als ze ook een dergelijk project opstarten?
“Houd een grote focus op het selecteren van de juiste aannemer met ervaring en passie voor natuurontwikkeling. En leg tegelijkertijd de focus wat minder op de inhoud van de werkzaamheden. Durf aan de voorkant de inhoud los te laten en de toekomstige aannemer, of eigenlijk de opdrachtnemer, de ruimte te geven om zijn kennis en ervaring in te zetten. ‘Zelfs’ op dit soort natuurtechnische werken.”

Projectleider Ronald Broekhuizen bij de Leenheerengorzenpolder voor aanvang van het project.


Impressie van het nieuwe gebied

Bekijk het fotoalbum

VOLG ONS NIEUWS